ابو القاسم سلطانى

214

دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )

گياه در بيشه‌ها بين تخته‌سنگها و دشتها بخصوص در زمينهاى آهكى و تا ارتفاع 2000 مترى در اكثر نقاط اروپا و آسيا به حالت وحشى مىرويد همچنين به عنوان گل زينتى كشت مىگردد . تكثير آن از طريق كشت بذر است كه در اول بهار انجام مىگردد . گياه به سايه و نور كافى و رطوبت نياز دارد . تركيبات شيميائى : كليه اندامهاى گياه به‌ويژه ميوه دانه‌دار داراى گلوكزيد سيانوژنتيك و دانه‌ها حاوى مواد چرب ، آنزيمهاى مختلف از جمله امولسين و ويتامين C مىباشند . قسمت قابل مصرف : دانه ، گل ، برگ و ريشه مىباشد . خواص درمانى : براى گياه خاصيت مدر ، معرق ، آرام‌كننده طپش قلب ، ضد اسكوربوت و التيام‌بخش قائل شده‌اند . تراگوس دانه‌هاى گياه را با كمى زعفران داخل شراب نموده و پس از چند روز صاف نموده در موارد يرقان و انسداد كبد به كار مىبرده است وى مىگويد بايد پس از خوردن آن بيمار مدتى داخل حمام دراز بكشد . در سال 1097 ميلادى St Hildegade در كتاب Physica sacia از اين گياه نام برده و آن را براى جلوگيرى از تورم غدد تجويز مىنمود در نتيجه آزمايشات وى گياه در سراسر آلمان به شهرت فراوان رسيد . كولپه پر براى آن اثر مدر قائل شده و ذكر كرده است اگر ريشه آن را چندين روز به جاى صبحانه ناشتا مصرف نمايند سنگ كليه و مثانه را خارج مىكند . در قرن شانزدهم ميلادى ماتيول براى مبارزه با انسداد طحال از آن استفاده مىكرده است . برگ و شيره تازه گياه براى شستشوى كورك و زخمهاى جلدى مزمن ، اكزما ، زردزخم ، جرب Gale و خارش استفاده مىشود . گياه نوعى داروى خانگى براى درمان گلودرد به كار مىرود . در هند هموپاتها از تنطور تهيه شده با شكوفه گل در برخى بيماريهاى روانى نظير Clavus hystricus كه در آن بيمار تصور مىنمايد ميخى در سرش وجود دارد و در لقمه هيستريك Globus hystricus كه برخى بيماران مبتلا به اضطراب و افسردگى تصور مىنمايند لقمه در گلويشان گير كرده است استفاده مىنمايند . مسموميت : گياه چون حاوى گلوكزيد مولد اسيد سيانيدريك مىباشد بايد در مصرف آن احتياط نمود . اشكال داروئى : 1 - جوشانده 20 گرم از ريشه در يك ليتر آب به مدت ده دقيقه براى شستشوى جرب يا گال Gale 2 - جوشانده 50 گرم در ليتر گياه كامل براى غرغره در گلودرد و زخم دهان 3 - ضماد برگ پخته‌شده در زخمها